احقاف

حم

حم.

تَنزِیلُ الکتاب مِنَ الله العزیز الحكیم

فرو فرستادن تدریجی این کتاب، از جانب خدای عزیز حکیم است.

خَلَقنَا السَّماء ایمان ته والارض وَما اِلا بلحق وا اَجَل مسمى ولذین کَفَرُوا۟ انذرو مُعْرِضُونَ

(ما) آسمان‌ها و زمین و آنچه را که میان آن دو است جز به حقّ و (تا) زمانی معیّن نیافریدیم‌. و آنان که کافر شدند، از آنچه هشدار داده شده‌اند رویگردانند.

قل ما تَدعون مِن دُونِ الله آرونی خَلَقُوا۟ مِنَ الارض اَم لَهُم شِرک فی السَّماء ایمان ایتونی بِكِتَاب مِّن قبلی اَو اثاره اِن صَادِقین

بگو: «آیا آنچه را به جای خدا فرا می‌خوانید دیده (و دریافته)اید؟ به من نشان دهید (که) چه چیزی از زمین را آفریده‌اند، یا (مگر) آنان را در (کار) آسمان‌ها (با خدا) مشارکتی است‌؟ اگر راست می‌گویید، کتابی پیش از این [:قرآن] یا اثر و بازمانده‌ای از دانشی (وحیانی) نزد من آرید.»

اضلّ مِمَّن یدعوا مِن دُونِ الله مَن لا یستجیب اِلی یوم القیامة وَهُم عَن دُعَائِهِم غافلون

و چه کسی گمراه‌تر از کسی است، که جز خدا را می‌خواند؛ کسی را که تا روز قیامت (به آنان) پاسخ نمی‌دهد، حال آنکه آنان (هم) از درخواست اینان غافلانند؟

وَإِذَا حُشِرَ آن‌ناس کانو لَهُم اعداء وَ کانُوا بی عبادتهم کافِرینَ

و هنگامی که مردمان (در آن هنگامه) گرد هم شوند (اینان) دشمنان آنانند و عبادتشان را انکار می‌کنند.

وَإِذَا تتلی عَلَیهِم آیاتُنا قالَ الذین کَفَرُوا۟ لِلْحَقِّ لَمَّا هَذا سِحر مبین

و زمانی که آیاتمان به روشنی بر ایشان خوانده شود، آنان که کفر ورزیدند - هنگامی که حق سویشان آمد - گویند: «این سحری آشکارگر است.»

اَم یقولون افتراه قل اِنی افترایتُه فلا تَملِکُونَ لِی مِنَ الله هُوَ اَعلَم بِمَا تُفِیضُونَ کفا بِهِی شَهِیدَۢا بَینی وبینکم وَهُوَ الغفور الرحیم

یا می‌گویند: «این (کتاب) را (بر خدا) افترا زده است.‌» بگو: «اگر آن را افترا زده‌ام‌، پس شما از (سوی) خدا برایم مالک چیزی نیستید. او آگاه‌تر است به آنچه در آن (افترا) پر و لبریز (از باطل) می‌کنید. گواهی او میان من و شما بس است، و اوست بسی پوشنده‌ی رحمتگر بر ویژگان.»

قل کُنتُ بدعاً مِّنَ الرُّسُلِ یُفۡعَلُ بی اتّابع اِلا الیه اَنا اِلا نذیر مبین

بگو: «من از (میان) پیامبران، نودرآمدی (بی‌مانند) نبوده‌ام و نمی‌دانم با من و با شما چه معامله‌ای خواهد شد (و) جز آنچه را که به من وحی می‌شود، پیروی نمی‌کنم‌؛ و من جز هشداردهنده‌ای روشنگر (بیش) نیستم.»

قل ارءیتُم اِن کانا عِندِ الله وکفرتم بِهِی وشهید شاهد بَنِیۤ اسرا ایمان ایل علی مِثلِهی فَـَٔامَنَ و استکبرتم اِنَّ الله الْقَوْمَ الظالمین

بگو: «آیا دیدید اگر این (قرآن) از نزد خدا باشد و شما بدان کافر شده باشید و شاهدی از فرزندان اسرائیل بر همانندیِ (وحیانی بودن) آن (با تورات و انجیل) گواهی داده، پس (بدان) ایمان آورده باشد و شما تکّبر نموده باشید (آیا باز هم شما ستمکار نیستید)؟ البته خدا گروه ستمگران را هدایت نمی‌کند.»

وَ قالَ الذین کَفَرُوا۟ لِلّذین امنوا لَو کانا خیرن ما وَإِذ لم یهتدوا بِهِی فَسَیَقُولُونَ افک قدیم

و کسانی که کافر شدند – برای کسانی که ایمان آوردند – گفتند: «اگر این ایمان خوب بود، آنان بر ما (در آن) بدان پیشی نمی‌گرفتند.» و چون (اینان) بدان هدایت نیافته‌اند، پس به زودی خواهند گفت: «این (خود) گمراهی سابقه‌داری است.»

وَمِن قبلیهی کِتاب موسی امام ورحمتاً وَهَذا کِتَاب مُصَدِّقٌ لسان عربی لینذیرا الذین ظَلَمُوا وَبُشْرَىٰ للمحسینین

حال آنکه پیش از آن، کتاب موسی، به حال راهبری(شان) و (مایه‌ی) رحمتی (برایشان) بود. و این (قرآن) کتابی است به زبانی آشکارا که تصدیق‌کننده‌(ی آن) است، تا کسانی را که ستم کردند هشدار دهد و برای نیکوکاران مژده‌ای باشد.

اِنَّ الذین الله ثُمَّ استقاموا فلا خوفٌ عَلَیهِم هم یَحزَنون

بی‌گمان کسانی که گفتند: «پروردگار ما خداست‌» سپس (در گفتار و کردارشان) ایستادگی کردند، نه بیمی بر آنان است و نه ایشان غمگین می‌شوند.

اولئیک اصحابو الجنّة خالدین فِیهَا جزا بِمَا کانو یَعْمَلُونَ

ایشان بهشتیانند که به پاداش آنچه انجام می‌دادند جاودانه در آن می‌مانند.

وَ وَصَّینا الانسان بِوَ ایمان لِدَیۡهِ احساناً حَمَلَته اُمُّهُ کُرهً وَوَضَعَتهُ وَحَمْلُهُ وفصاله ثَلاثون شهر اِزا بَلَغَ اشدهُ وَبَلَغَ اربعین قالَ رَبِّ اوزعنی اشکر نعمتک انعمت عَلَیَّ وعلی و ایمان لِدَیَّ اَعْلَم صالح ترضاه وا اصله لِی فی زُرِّیَّتی اِنی تُبۡتُ الیک وَإِنِّی مِنَ المسلمین

و انسان را (نسبت) به پدر و مادرش به احسانی (بسیار) سفارش کردیم (که) مادرش با تحمل رنجی شدید به او باردار شد و با تحمل رنجی شدید او را به دنیا آورد، و باربرداشتن و از شیرگرفتن او سی ماه است. تا آن‌گاه که به رشدهای خود دست یافت و به چهل‌‌سالگی رسید. می‌گوید: «پروردگارم! مرا همی پاس‌دار، تا نعمتی را که به من و به پدر و مادرم ارزانی داشته‌ای سپاس گزارم و اینکه کار شایسته‌ای انجام دهم که آن را خوش داری و در (باره‌ی) فرزندانم برایم اصلاح فرمای. همواره من سوی تو روی‌آورده‌ام و به‌راستی من از تسلیم‌شدگان (در برابر تو) می‌باشم.»

اولئیک الذین نَتَقَبَّلُ انهُم احسن وَنَتَجَاوَزُ عَن اصحابی وعده الصدق الذی کانو یوعَدون

اینانند کسانی‌که در میان بهشتیان، بهترینِ آنچه را انجام داده‌اند از ایشان - به خوبی - خواهیم پذیرفت و از گناهان کوچکشان در می‌گذریم‌؛ (یعنی) وعده‌ی راستین که بدان وعده داده می‌شده‌اند.

والذی قالَ لِوَ ایمان لِدَیۡهِ اف لَکُمَا اَتَعِدانینی اخرج وقید خَلَتِ القرونو مِن قبلی وَهُما یستغیثان الله ویلک آمین اِنَّ وعده الله حَقّ فَیَقُولُ اساطیر الاولین

و آن کس که به پدر و مادر خود گفت: «اف بر شما! آیا به من وعده می‌دهید که (از گور) برون خواهم شد؟ و حال آنکه همواره پیش از من نسل‌ها سپری (و نابود) شده‌اند.» در حالی که آن دو خدا را به یاری همی طلبند (‌گویند): « وای بر تو! ایمان بیاور. به‌راستی وعده‌‌ی (عذاب) خدا حق است‌.» پس پسر می‌گوید: «این‌ها جز افسانه‌های پراکنده‌ی گذشتگان نخستین نیست.»

اولئیک الذین حَقَّ عَلَیهِمُ القال اُمَم غَد خَلَت مِن مِّنَ الجن اِنَّهُم کانو خَـٰسِرِینَ

اینان کسانی هستند که گفته‌ی (خدا) علیه ایشان - همراه با امّت‌هایی از جنّیان و امت‌هایی که همواره پیش از آنان (روزگارانی) به سر بردند - به حقیقت پیوست. بی‌گمان آنان زیانکاران بوده‌اند.

ولیکل مِمّا ولی یوفّیهُم اعمالهم وَهُم یُظلَمون

و برای هر یک در نتیجه‌ی آنچه انجام داده‌اند درجاتی است و تا (خدا) اعمالشان را بهره‌ای وافی دهد؛ حال آنکه آنان ستم (هم) نمی‌شوند.

وَیوم یُعرَضُ الذین کَفَرُوا۟ علی اَننار اَذهَبتوم طیّباتکم فی حَیَاتِکُمُ دنیا وَستَمتَعتُم بِهَا فَلیَومَ تَجْوَن عَذاب ال-هونی بِمَا تستکبرون فی الارض بِغَیْر الحق وَبِمَا تَفسوقون

و (به یاد آور) روزی را که آنهایی که کفر ورزیده‌اند، بر آتش نمایش داده می‌شوند (به آنان گفته شود:) «نعمت‌های پاکیزه‌ی خود را در زندگی دنیاتان (خودخواهانه) از میان بردید و با آنها برخوردار شدید؛ پس امروز به (سزای) آنچه در زمین به ناحق سرکشی می‌نموده‌اید و به آنچه نافرمانی می‌کرده‌اید، به عذاب خفّت‌بار گرفتار شوید.»

وَزکُر اخا عادن اِذ اَنذَرَ قَومَهُ بل احقاف وقید خَلَتِ ان نذر بین یدیهی الا تعبدوا اِلا الله اخافو علیکم عَذاب یوم عَظیم

و (هود) برادر عادیان را به یاد آر، چون قوم خویش را در ریگستان‌ها بیم داد - حال آنکه از روبه‌رویش و از پشت سرش همواره هشداردهندگان گذشته‌اند - که: «جز خدا را مپرستید؛ همواره من بر شما از عذاب روزی بزرگ بیمناکم.»

قالوا اجئتنا لِتَأفیکنا آلِهتِنا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا اِن کُنتَ مِنَ الصادقین

گفتند: «آیا آمده‌ای که ما را از خدایانمان - با دروغ‌پردازی - برانی و برگردانی‌؟ پس اگر از راستان بوده‌ای، آنچه به ما وعده می‌دهی برایمان بیاور.»

قالَ العلم عِندَ الله وا ابلغکم اورسیلتو بِهِی ولٰکینی اَریاکُم قومن تَجهَلون

گفت: «تمامی علم تنها نزد خداست و آنچه را بدان فرستاده شده‌ام به شما به‌درستی می‌رسانم. ولی من شما را گروهی می‌بینم که نادانی می‌کنید.»

فَلَمَّا رَأَوْهُ عارضا مستقبل اودیه‌تهم هَذا عارض مّمطِرُنَا هُوَ استعجالتوم رِیحْ فِیهَا عذاب عَلیم

پس هنگامی که آن (عذاب) را (به صورت) نمادین (چون) ابری سوی وادی‌های خود دیدند، گفتند: «این ابری نمادین است که برای ما باران‌آور است.‌» (هود گفت:) «بلکه آن چیزی است که بدان بسی شتاب می‌کردید. (این ابرنما) بادی است که در آن عذابی پر درد است.»

تودَمّیرو کُلا شَی بِأَمْری رَبِّهَا فَأَصۡبَحُوا۟ اِلا مساکنوهوم کَذَ ایمان لِکَ نَجزی الْقَوْمَ المجریمین

«همه چیز را به دستور پروردگارش از بنیان بر می‌کند.» پس چنان شدند که جز جایگاه‌هاشان دیده نمی‌شد. این چنین گروه مجرمان را سزا می‌دهیم.

وَ لَقَد مَکَّنَّاهُم فِیمَاۤ اِن مَکّنَکُم فِیهِ وجعلنا لَهُم سَمۡعࣰا وا بصارن وافئدتِن اَغنَی انهُم سَمعهُم وَلَا ابصاروهوم وَلَا افئدتهم مِّن شَی اِذ کانو یحجدون بِـَٔایَـٰتِ الله وَحاق ما کانو بِهِی یستهزئون

و به‌راستی همچنان در چیزی به آنان امکان دادیم، که به شما در آن (چنان) امکانی ندادیم و برای آنان گوش‌ها و دیده‌ها و دل‌هایی شعله‌‌ور [:نیرومندتر از شما] قرار دادیم و چون به نشانه‌های خدا انکار می‌ورزیدند، نه گوش‌هاشان و نه دیدگانشان و نه دل‌های شعله‌ورشان به هیچ وجه از چیزی بی‌نیازشان نکرد و آنچه بدان ریشخندش می‌کردند آنان را فراگرفت.

وَ لَقَد حولکم مِّنَ القری وَصَرَّفْنَا الآیات لَعَلَّهُم یارجحون

و بی‌گمان، گروه‌هایی (در) پیرامونتان را بی‌چون هلاک کردیم، و آیات خود را (برایشان) گونه‌گون بیان داشتیم، شاید آنان (از بیراهه‌شان به راه خدا) بازگردند.

فَلَوۡلَا نصرهُمُ الذین مِن دُونِ الله قربان آلِهه ضلّو وَذَ ایمان لِکَ افکُهُم وَما کانو یَفْتَرُونَ

پس چرا کسانی را که فروتر از خدا را، به منزله‌ی معبودانی، برای تقرّب (به خدا) اختیار کرده بودند، آنان را یاری نکردند، بلکه از آنان پنهان شدند؟ و این بود دروغشان و آنچه به گزاف برمی‌بافته‌اند.

وَإِذ صرفنا الیک نَفَرࣰا مِّنَ الجن یستمعون قرآن فَلَمَّا حَضَرُوهُ قالوا انسیتو فَلَمَّا قُضِیَ وَلَّاو اِلی قومیهیم مُنذِرینَ

و چون تنی چند از جنّیان را سوی تو روانه کردیم، حال آنکه قرآن را به‌خوبی می‌شنوند؛ پس هنگامی که به محضرش رسیدند (به یکدیگر) گفتند: «(خودتان و دیگران را) ساکت کنید.» و چون به انجام رسید، هشداردهندگان سوی قوم خود بازگشتند.

یا قومنا سَمِعْنَا کِتَابًا انزیل بعد مُصَدِّقاً لِیما بین یدیهی یهدی اِلی الحق وا ایلا طَریق مستقیم

گفتند: «ای قوم ما! همانا ما کتابی را شنیدیم. که بعد از موسی نازل شده، حال آنکه تصدیق‌کننده‌ی کتاب‌هایی برابر اوست و سوی حقّ و سوی راهی راست راهبری می‌کند.»

یا قومنا اجیبو داعیَ الله وَءَامِنُوا۟ بِهِی یغفر مِّن زُنوبیکُم وَیوجِرکُم عذابین

«ای قوم ما! دعوت‌کننده‌ی (سوی) خدا را اجابت کنید و به او ایمان آرید، تا خدا برخی از گناهانِ دنباله‌دارتان را برایتان بپوشاند و از عذابی پر درد پناهتان دهد.»

ومَن لا یوجب داعیَ الله فَلَیس بِمُعجِز فی الارض ولَیس مِن اولئیک فی ضلال مبین

«و هر کس دعوت‌کننده‌ی سوی خدا را اجابت نکند، در زمین درمانده‌کننده‌ی (خدا و خداییان) نیست و پس از او اولیایی ندارد. اینان در گمراهی آشکارگرند.»

اولم یَرَو اَنَّ الله الذی خَلَق السَّماء ایمان ته والارض وَلَم یَعیَ بِخَلۡقِهِنَّ بقادر ان یحیی بَلا اِنَّهُ علی کُلّی شَیء قدیر

آیا و ندانستند آن خدایی که آسمان‌ها و زمین را آفرید -حال آنکه در آفریدن آنها درمانده نگردید- می‌تواند مردگان را (نیز) زنده کند؟ آری، همواره اوست که بر همه چیزی بسیار تواناست.

وَیوم یُعرَضُ الذین کَفَرُوا۟ علی اَننار الیس هَذا وَ رَبَّنَا قالَ فَذُوقُوا۟ العذاب بِمَا تَکفُرون

و روزی که کافران بر آتش نمایش داده می‌شوند (از آنان پرسیده شود:) «آیا این حق نیست‌؟» گویند: «سوگند به پروردگارمان (که) آری!‌» فرمود: «پس به (سزای) آنچه کفر می‌ورزیده‌اید عذاب را بچشید.»

فاصبر صبر اولو العزم مِنَ الرُّسُلِ تستعجل کأنّهُم یوم یَرَوْنَ یوعَدون لم یَلْبَثُوا اِلا ساعَة مِّن نهار بَلاغ فَهَل یولکو اِلا الْقَوْمُ الفاسقون

پس چنان که پیامبران اولوالعزم صبر کردند، صبر کن و برای (عذاب) آنان [:کافران] شتابزده مباش. روزی که آنچه را وعده داده می‌شوند بنگرند، گویی آنان جز ساعتی از روز را (در گذشته) نمانده‌اند؛ (این خود) رسانه‌ای (بزرگ) است. پس آیا جز گروه نافرمانان هلاک می‌شوند؟